Саруул ухаан2
2026年10月19日月曜日
Том цөгөрцөг
2026年10月18日日曜日
Жонатан Ливингстон хэмээх цахлай
10 сард уншсан ном. Хөөрхөн ном байлаа. Өмнөх Сохор шар шувууг бодвол. Хэ хэ. Хөөрхөн ном унших ч бас л урамтай юм аа. Маш их хүсэл эрмэлзлэл. Оргилуун хүсэл, мөрөөдөл...
7 хоногт 4 удаа нисэхдээ авч гарсан ном болохоор яг сайхан цагаа олсон ном байлаа. Шувууд нисэхдээ юу боддог бол? Жонатан Ливингстон цахлай шиг нисэх оргилуун хүслээр дүүрэн байдаг байх даа? гэж бодон онгоцны цонхоор харан эморно...
Гэснээс би онгоцонд боломж л гарвал цонхон талд суудал захиалдаг. Ялангуяа дотоодын нислэг. 1 цаг 10 минут гарангийн нислэгт 00 орох хэрэг бараг л гарахгүй. Гарахгүй ч гэж дээ, гаргахгүй.
Онгцонд орохоосоо өмнө, буугаад л 00 орчихдог. Хаа очиж японд 00 гэж маш том соёл яригддаг тул, урамтай.
Ричард Бах зохиолчийн "Жонатан Ливингстон хэмээх цахлай" зохиол.2026年10月17日土曜日
Сохор шар шувуу
Сэрүүсээд сайхан байна өө. Халуунд хүний эрч хүч их буурна. Дагаад ямарваа нэгэн зүйлийг хийх оргилуун их хүсэл ч буурна.
Эх оронд минь сэрүүхэн сайхан байдаг болохоор та нар минь уншихыг бол үзүүлж өгдөг биз дээ? Ажиллахыг ч мөн үзүүлээд өгдөг биз дээ? Хэ хэ.
Халуун зунаар японд ирсэн хүмүүс "ямар ч агааргүй" гэж хэлдэг. Агааргүй бол амьсгалж чадахгүй биз дээ?
Эх орон минь тийм л сайхан сэнгэнэсэн сайхан агаартай байх нь. Тэрхүү давуу талаа ашиглаад уншихыг ч, ажиллахыг ч нэг үзүүлээд өгдөг юм шүү, хүсэх юм л тэр...
Оршил нэг иймэрхүү. Сонин хачин ном уншсанаа зураг хөрөгтэй нь оруулах гээд л.
Садэх Хедаяат зохиолчийн "Сохор шар шувуу". Аяа бас л толгой эргүүлсэн агуулга. Иран улын зохиолч. Утга зохиол судлаачдын анхаарлын төвд явдаг зохиол гэнэ."Кавкаист" арга барил нэвт шингэсэн зохиол гэнэ. Тэгээд ч зохиолч 48 насандаа амиа хорлочихосн юм байна. Зарим нэг зохиолчдын философийг ойлгохгүй юм. Тархин доторх нь элдэв зүйлсээр "дүүрэн" байдаг байх даа?
Гутранги үзэл...
Арга барсан, цөхрөл шингэсэн бараан дүрслэлүүд...
Нэг сонирхолтой санагдсан зүйл нь дээр үеийн томоохонд тооцогддог байсан хот, Ираны нийслэл хот зэргийг манай их хаан, монголчууд сүйтгэсэн гэж тайлбар хэсэгт гардаг. Ганцаар зогсохгүй хэд хэдэн хотын нэр гарна.
"Завхай эм, асрагч эх, эхнэр, үзэсгэлэнт бүсгүй..." гэж ирээд л хүүхнүүдийн тухай их өгүүлнэ. Хүүхнүүд бид харанхуй ертөнц, гэгээлэг ертөнцөд ямагт гол дүрд гоцлох юм даа тийм ээ?
Ямартай ойлгосон ч юм шиг, эсвэл огт ойлгоогүй нэгэн номоо хаагаад, номын тавиуртаа хураав...
Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.
2026年10月16日金曜日
10 дугаар сарын мэнд
Сардаа нэг мэнд мэддэг болох шинжтэй шүү. 10 дугаар сар гараад дундаа орчихсон байна шүү дээ.
Асар завгүй ч юм шиг, тэгснээ номоо уншаад явахыг бодоход асар завтай ч юм шиг өдрүүд...
Суугуул нутагт сэрүү ороод сайхан байна. Өглөө оройдоо ажилдаа алхахад таатай байна. Бороо л битгий ороосой гэж залбирна. Алхахдаа амандаа дуу аялана. Дараа эх орондоо найрны дугараатай байх гэж дасгал хийж байгаа нь. Ооё.
Тайлагнахад, монголоос нэг залуу ирж хэд хоног хамт ажилласан. Жаал үглэв. залуу хүмүүс та нар ном унш бла бла. Улсаа хөгжүүл бла бла. Үглэдэг аниа болсон шиг байна шүү. Ха ха.
Найзууд ирж хоёр хоног хундага тавилгүй дарс ууж, хутга тавилгүй мах огтолсон шиг талимаарсан өдрүүд байлаа.
Нэг долоо хоногт 4 удаа онгоцонд суусан байлаа. Япон дотроо нисээд л, нисэх дуртай цахлай шувууны тухай уншаад л...
2026年9月28日月曜日
Аранзал дарвуулт хөлөг
2026年9月25日金曜日
Уншсанаа мартахгүй байх унших арга
Худалч хүнд бараг хагас жил зээлж явсан ном. Хүнд хэллэггүй л дээ. Ойлгомжтой ном хэрнээ л яагаад ч юм удаан цүнхэлж явав. Шалтгаан нь бараг ойлгомжтой л доо...
Би л өөрөө сүрийг бадруулж, тэмдэглэж авах минь гэж өөртөө ажил удаад, удчихсан. Тэгснээ нэг их сүртэй бичиж тэмдэглэж ч амжсангүй ээ. Хувь хувьсгалын ажил ихтэй.
Дээрээс нь бүхэл бүтэн нэг сарыг бичилгүй алгассан гээд л...
Энэ хүний тухай номын клубынхаа нэгэн гишүүнээс дуулж мэдээд номыг нь зээлж авсан. Хагас жил гаран цүнхэлж явсан. Арай ч монгол руу цүнхэлж яваагүй. Хэ хэ.
8 сард уншиж дуусгасан. Бичих гэж явсаар байтал 9 сар гарав. Буцааж өгөхгүй бол ч ном зээлэх эрх минь хаагдах байх шүү. Яанам билээ?
Сэтгэцийн эрүүл мэндийн чиглэлээр ажилладаг, цахим ертөнцөд асар идэвхтэй, олон олон ном хэвлүүлсэн эмч хүн. Сэтгэл судлалын хүрээлэнтэй, сэтгэцийн эрүүл мэндийн талаарх ойлголтыг энгийн үг хэллэгээр олон нийтэд түгээн таниулах ажлыг хийдэг.
Энэ удаад зээлж авсан ном минь тэртээх 2015 онд хэвлэгдсэн "Уншсанаа мартахгүй байх унших арга" гэдэг нэртэй ном. Зохиолч мэдээж өөрөө бол маш их уншдаг.
Мөн бичдэг. Зохиогчийн нэрийг Кабазава Шион. Жинхэнэ нэр нь бол өөр. Кабазава Шион бичгийн нэр нь.
Дажгүй дажгүй санаанууд байна лээ. Миний ганц нэг хэрэгжүүлдэг ч арга барилаас дурдсан байна лээ. Миний хэрэгжүүлдэг гэж томрох ч юу байхав. Хаа нэгтээгээс олж уншаад, үе үе амьдралдаа хэрэгжүүлчих санаатай үзэж тардаг "дадал" болгочих санаатай зорин, үйлддэг үйлдлүүдийг дурдсан байсан.
За тэгээд олон л зүйлийг бичсэн байв. Бүгдийг нь тоочихгүй мэдээж. Ерөнхий санаа онооноос нь дурдвал:
Сул гарсан минут, секунд болгоныг ном уншихад зориул. Жишээ нь эмнэлэгт зэрэг ямар нэгэн үйлчилгээний байгууллагад дарааллаа хүлээнгээ, галт тэргээр, автобусаар ажил руугаа, сургууль руугаа явж байхдаа гээд л хэдэн минут хүлээх шаардлага гарсан тохиолдолд ч номоо дэлгээд унших. Хэдхэн минут ч байсан хамаагүй. Тэр олон хэдхэн минутыг нийлүүлбэл овоо хэдэн цаг болно. Тэрхүү овоо хэдэн цагтаа овоо хэдэн мөр, хуудас уншсан байх болно...
Үүнийг бол би маш сайн гүйцэтгэдэг. Дадал болчихсон. Ганц минут ч байсан хамаагүй номоо дэлгэдэг. Харьцангуй уншдаг ард түмэн дунд амьдарч буй тулдаа хүмүүсийн нэг их гайхсан харцанд өртөөд байдаггүй.
Гэсэн хэдий ч сүүлийн жилүүдэд япон хүмүүс ч уншихаа байж байна гэж шүүмжлүүлээд л байна. Ялангуяа залуус нь...
Уншсан зүйлээ гадагшлуулах. Энэ нь бусдад ярьж өгөх, бичиж тэмдэглэх, зааж өгөх, уншаарай гэж зөвлөх гэх мэт.
Номон дээрээ тэмдэглэж унших. Номондоо салхи оруулсан юм уу? гэмээр цэвэрхэн унших биш таалагдсан хэсэг, хэрэгтэй гэсэн хэсгээ шууд л номон дээрээ тодруулж, тэмдэглэж унших.
Би ч сүүлийн үед зоригтой шар өнгөөр тодруулдаг болсон. Харин балаар л зурж, тэмдэглэж чадахгүй байгаа. Хэ хэ. Оронд нь иймэрхүү маягаар блогтоо бичиж үлдээх.
Нэг бол өнгийн наадаг цаас нааж, хуудсаа тэмдэглэх. Дараа нь тэрхүү хуудсаа сөхөөд яг юу гэж бичээд би нь ингээд өнгийн цаасаар тэмдэглээ юм бол гэж харах.
15-45-90 гэсэн зарчмыг ашиглаж унших. Хүний анхаарал өндөр түвшинд төвлөрөх хугацаа 15 минут. Ерөнхий төвлөрөх хугацаа 45 минут. Энэхүү 45 минутыг дунд нь бага зэргийн завсарлагатайгаар дахин 45 минут төвлөрөхөд нийтдээ 90 минут.
Бага ангийн хичээлийн хугацаа 45 минут. Савангийн дууриуд ихэвчлэн 45 минут. Их сургуулийн хичээл 90 минут. Уран сайхны кинонууд дундах зар сурталчигааг нь хасвал ихэвчлэн 90 минут.
Хүний анхаарал хамгийн өндөр түвшинд төвлөрдөг 15 минутыг сайтар, үр өгөөжтэй ашиглаж ном уншиж сурах. Нэг ёсондоо маш сайн төвлөрч номоо унших хугацаагаа 15 минут байлгах.
"Унтахаасаа өмнө ном уншиж дадах." Ингэж унтахаасаа өмнө унших нь өдөр ном уншсанаа илүүтэйгээр толгойд үлддэг гэсэн судалгаа байдаг. Мөн илүү тайвширдаг гэж үздэг.
Зулзагыгаа бага байхад ном уншиж өгдөг байсан бол сүүлийн үед гар утас л мааждаг болжээ, унтахынхаа өмнө. Оройд ном унших тал дээр нэг л болж өгөхгүй л байна өө. Зулзагууд томроод тусдаа гарахаар л унших минь гэж мөрөөдсөөр. Хо хо.
За та бүхэн уншсан номоо хэрхэн мартахгүй байхыг хичээж байна даа? Туршлага хуваалцаарай.
Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.
2026年9月24日木曜日
Бичихүйн тухай
8 сард эхлээд, 9 сарын дундуур уншиж дуусгасан ганц номныхоо тухай бичих минь. Сард 4 ном уншаад томроод байсан чинь эх орондоо очоод, элгэн саднаа харсан чинь гэнэт л юу ч хиймээргүй болоод явчихсан.
Хамт байх богино цаг хугацаандаа хэнхэглээд ном тэврээд суултай биш тийм ээ? Сайхан буу халаад л, дуулж хөөрөөд л, инээж ханиагаад л, торойгоод үлдсэн буурлуудаа бодож мэлмэрээд л явсан.
Эргээд ирэхэд минь хэд нь тэнгэрт заларсан байх бол? гэж бодохоор л... Жилийн өмнөхөн нэгэн сайхан буурлыгаа гэнэтхэн л "алдчихсан"...
Гэж бодохоор л юун ном. Тэртэй тэргүй суугуул нутагтаа ирээд эморох үедээ, ганцаардах үедээ, сэтгэл санаа таагүй зэрэг үедээ номоор хань хийдэг тул, цаг нь болохоор уншина дөө гэж сэтгэл санаа өөдрөг явсан.
Стивен Кинг "Бичихүйн тухай" гэдэг номыг сонгож аваад л цүнхлээд гарсан. Онгоцонд уншиж эхэлсэн."Зохиолч болъё гэвэл бүхнээс урьтан хоёр л зүйлийг тултал нь хий. Их унш, их бич. Энэ хоёрын тойрч гарах дөт зам гэж үгүй гэдгийг би ойлгосон."
Хэмээн бичиж зохиолч.
Угтаа би чинь уншаад л, бичээд л явдаг. Зохиолч болдоггүй ээ. Хи хи. Энүүхэндээ л ингэж бичиж байгаа юм шүү. Хошигнол ойлгоно гэдэгт найднам...
Үнэн байх өө, тийм үү? Сайн муу гээд л бүхий л зохиолыг унших ёстой байх. Мөн болсон болоогүй зүйл эрээчээд л суух ёстой байх.
"...би чинь зурагтын элдэв балай бичлэгээр угжуулахаасаа өмнө бичиг үсэг тайлагдчихсан..."
Тэгэхээр байна аа, зурагт гэж ийм л хортой эд байх нь. Заавал зохиолч болохдоо ч биш, ер нь л уншдаг болгохын тулд зурагтынхаа цахилгаан утсыг тасдаад хаячих гэж байна шүү. Хо хо.
Гэснээс саяхан уншиж дууссан нэг япон номонд энэхүү "Бичихүйн тухай" гэдэг номыг онцолсон байсан. "Ашгүй дээ, би уншчихсан шүү дээ" гэж өөртөө ихэд олзуурхав. Хэ хэ.
Мөн энэхүү номонд миний уншсан хэд хэдэн номыг дурдсан байсан. Амтархан уншсан ганц нэг номыг минь "тааруухан" гэж дүгнэсэн байна лээ. Ха ха.
"Маш их уншиж, мах их бичсэнээр л хүн хөгждөг шүү" гэдэг ишлэлээр өнөөдрийнхөө бичвэрийг өндөрлөе.
Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.
2026年9月19日土曜日
Сайн уу даа?
Сайн байцгаана уу? Уншигч олон түмэн минь ээ?
Санасан уу намайгаа? Би та нарыгаа санасаан санасан.
За юу гэж бичих ээ мэдэхгүй л байна. Ямартай ч пс-гээ нээлээ. Урд нь суулаа.
8 сард юу ч бичилгүй таг алга болсон минь учиртай шүү. Харьж ирээд бичих гэж бодсоор явтал 9 сар гараад хэд хоног өнгөрчихвөл 10 сар гарах гээд байдаг.
Эх орондоо очиж 7 хоног ажиллачихаад, үргэлжлүүлж хэд хоног амарчихаад ирсэн. Баруун аймаг руу гараад давхисан.
Монгол улсыг минь дааж явдаг их хайрхандаа мөргөчихөөд, залбирчихаад, сүсэглэчихээд ирсэн. Цаашаагаа төрөл садангууд дээрээ очиж хэдэн сайхан буурлууддаа үнэрлүүлчихээд ирлээ.
Тэгж байгаад ганц нэг зураг хөрөг оруулна аа. Сэнгэнэсэн сайхан салхитай, сэрүүхэн сайхан уудам эх орондоо, ижий аавдаа хэд хоног эрхэлж байгаад л ирлээ.
Харьж ирсэн чинь суугуул нутаг минь урдаас пүнн гээд л угтсан. халуун ч гэж жигтэйхэн. Ямар ч онгод бууж ирэхээргүй, бүгчим халуун.
Ажилдаа бол нэг юм яваад л байлаа. Гол нь бичих онгод минь ордоггүй. Ганц миний ч биш юм аа. Зулзагынх хүртэл. Хэ хэ. Зуны даалгавраа хийх хугацаа нь маш бага үлдчихээд, түүндээ бухимдаад уйлаад.
Тэгснээ "сургуулиасаа гараад, монголд сайхан тоглоод л, тэр ахындаа зурагт үзээд л, тоглоод л байж баймаар байна өө" гэсэн. Ха ха. Тийм дураараа тийм ээ? Болдог бол ээж нь ч гэсэн ажлаасаа гараад эх орондоо сайхан зугаалаад л, амттай хоол идээд л, ижий аавдаа эрхлээд л явж баймаар байна өө.
За тэгээд монголоосоо нэмж ирсэн жингээ хасах гэж бас л...
Нэг их хичээсэн зүйл ч алга л даа. Харьж ирээд угаасаа чихэр жимс нь дийлдэхгүй, суугуул нутагтаа нэмсэн ч байж мэдэх биеийн минь жин.
Ойрд өглөө оройдоо сайхан сэрүүсэх гээд л дуншаад байна. Онгод ч бууж ирж магад, зөв совин татаад байна.
Яг юунаас эхэлж бичихээ сайн мэддэггүй ээ. Уншсан номныхоо тухай бичих гэсэн уртаашаа өргөөшөө ганц л ном уншижээ. Үгүй ээ, япон хэл дээр нэг ном уншсан юм байна.
Үзсэн олон киноныхоо тухай бичих үү? Өө тийм, явсан ажлынхаа тухай, аялалынхаа сонин сайхнаас бичиж болох юм тийм үү? Хэ хэ.
Ямартай ч эргэж ирснээ дуулгангаа, удахгүй бичиж эхлэнэ ээ гэж хэлэх гээд л...
Ингэхэд байна аа, шинэ бичвэр орсон болов уу? гэж хүлээдэг уншигч бий болов уу? Би та нарыг хүлээсэн шүү, хүлээдэг шүү. Хо хо.
Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.
2026年7月25日土曜日
Гурван намраас урт ганц өдөр 2
Зохиолд гардаг үйл явдлууд бүгд л хүний амьдралд тохиолдож болохуйц, тохиолдох магадлал өндөр, ээдрээтэй, гунигтай, баяр хөөртэй, хорсолтой, ерөөлтэй зураглалууд.
Манайхны ч ахуй амьдралд их тохиолддог, дүрслэл. Ээж аавын ачлал, өвчлөл, нас баралт, атаа жөтөө, тус дэм, мөнгө төгрөг, өгөө аваа гээд л.
"Тахиа" гэх хэллэг. Дуудлага нь янхан гэдэг үгтэй адил тул биеэ үнэлдэг хүүхнүүдийг тахиа гэж нэрлэдэг гэнэ. Охид бүсгүйчүүд бид эвий дээ эвий гэж хэлмээр хувь заяатай, таашгүй, онцгүй тохиол их юм даа гэж өрөвдөв.
Хойд эцэг, хойд эх. Эмээ өвөө, ах эгч гэх гэр бүлийн төлөөллүүд.
Хүн чанар, хүний мөс, цаашлаад хүний өөрийнх нь оршихуйн тухай өгүүлэх нь сэтгэлд хүрээд байх шиг, уншигчдын. Тийм ээ?
Уншсан хүмүүүс л ойлгож, мэдрэх байх...
Хүн гээч нь зовлон даадаг гэдэг дээ. Үнэхээр л зовлонгоо даагаад явах юм өө. Ганц нэг хүн амиа егүүтгэнэ. Тэгэхээр оршуулгын газар олддоггүй юм байна. Сүнс нь амирлахгүй, тэнээд л явдаг шиг...
"...хятадууд айхтар улс нэг л юмыг сайн хийж сурдаг."
"Шороон түмэн хүний дунд амьдарч байгаа хүн нэг л тийм онцгой юм барьж авахгүй бол үл болох. Үүнийг ч хятадууд сайн ойлгодог ажээ."
Мөн ахуй соёлтой нь холбоотойгоор хэлц үг, зүйр үг байх нь ойлгомжтой. Түүнийг нь уншихад ард түмнийх нь үзэл бодол, сэтгэлгээг ч мэдэж болохуйц...
"Шавар хэтэрхий шингэн бол хананд тогтохгүй."
"Аймхай хүн арав үхнэ."
"Гахай нүцгэн, нохой явган гэгчээр аж төрөх."
"Улс гэр сүйрэвч, ус мөрөн урссаар."
"Ядуу хүнд нэг удаа тус хүргэвч, насаар нь тэжээж тэтгэж дийлэх нь үгүй."
"Энэ хорвоо дээр хамгийн осолтой юм бол гэдэс хонхолзож байхад гадуур хэсэх, тий үед өч төчнөөн юм худалдаж авдаг."
Энэ яг надад зориулсан үг. Өлссөн үедээ дэлгүүр хэсэхгүй байх. Хо хо.
Угтаа "Энэ хорвоо дээр хамгийн осолтой зүйл бол хоёр хүний харилцаа болой." гэдэг нь эх хувилбар нь байх.
"Салхи хөдлөхгүй бол давалгаа босохгүй."
"Далан хэл дэлгэж явдаг хүн."
"Үг яриа задрахаараа л бяд хүчгүй болдог."
"Чадахгүй хүн хийх нь үгүй, чадах хүнд бэрх нь үгүй, гурван тохой зузаан мөс ганц өдрийн хүйтэнд хөлддөггүй."
"Эрдмийн үүдийг нээхүй нь багш дор буй, эндэлгүй хичээн сурахуй нь шавь дор буй."
"Нэгэн цагийн уураа дарж чадваас, нэг насны зовлон шаналлаас салж чадна."
"Муурыг харж барсыг зурах."
Хятадын бичиг зохиолд хүмүүний амьдралыг туяхан хулстай зүйрлэх нь буй.
Гахайн тагалцаг гэдэг хоол их гарна өө. Идэж үзмээр санагдтал л энэ хоолны нэрийг уншлаа. Тэгээд гэнэт дээхэн ажлын хэдэн хүмүүстэй хятад банш чанаж идэх арга хэмжээнд Шанхай нутгийн нэг залуу гахайн чих гээд хоол хийж авчирсныг, би зураг дарснаа санаад...
Амталсан амтлагч нь таалагдаагүй. Түүнээс аятайхан шиг амталсан бол идчихмээр л юм билээ. Чих гэхээр чинь мөгөөр биз дээ? Чанаад, амталчихсан мөгөөрс. Дахин таарвал идэхгүй ээ. Хэ хэ.Амьдрал баян. Түмэн нугачаа, мянган ээдрээ тосон угтах агаад гагцхүү тууштай сөрөн, унаж босон урагшлах аваас амссан гаслан зовлон, гуниг шаналан бүгд ард үлдэж хоцордог.
"Гурван намраас урт ганц өдөр" роман амьдралын ийм үнэнийг өгүүлдэг бөлгөө.
Хэмээсэн орчуулаг Урианхан М.Чимидцэеэ гуайн бичиж тэмдэглэсэн төгсгөлийн үгээр бичвэрээ өндөрлөв.
Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.
2026年7月24日金曜日
Намраас урт ганц өдөр
2026年7月22日水曜日
Жижиг улаан лооль
2026年7月21日火曜日
Гар бөмбөг
2026年7月20日月曜日
Зуны амралт
![]() |
| "Өдөр бүр хий". Зарим нэг даалгавраа урьдчилан, түрүүлж хийж буй нь. |













.jpg)




