Эхийн санаа үрд

Эх орноосоо юу голцуу авчирдаг вэ? 

Та нарынх юу вэ? 

Минийх болохоор байна шүү дээ. Зурагнаас минь харна уу? 

Салхи шиг очихдоо эхний өдөр буудалласан зочид буудалдаа ижий аавыгаа хүлээлгэчихдэг. Япон хүмүүстэй хамт ирэхдээ хүмүүсээ өрөөнд нь оруулчихаад, ирээрэй гэж бичээд ирүүлдэг юм. 

Энэ удаад эхний өдөр би ганцаараа түрүүлж буугаад, зочид буудалдаа хүрсэн болохоор охиныгоо очтол та хэд минь очоод хүлээж бай л гэлээ. 

Бүр 20-д жилийн өмнөөс л би зочид буудалд бууна, гэрийнхэн минь зочид буудалд ирж бэлгээ солилцоно. Хэ хэ. 

Корона гараад бид эх орноосоо ааруул, борц зэргийг авч чадахгүй болоод нэг хэсэг бүр дутагдаад. Түүнээс хойш ихэвчлэн цагаан идээ л авдаг болсон доо. 

Харин борцыг хилээр гаргахыг хориглосон тул захихаа больсон. 

Ижий минь охиныхоо дуртай зүйлийг хийж ирнэ. Би чинь оройн цагаар ихэвчлэн буудаг тул "өө тэгж ажил болоод хэрэггүй ээ" л гэдэг. Тэгэхээр ижий аав хоёр минь гомдчих гээд байдаг болохоор нь за амсах төдий хийж ирээрэй л гэдэг юм. 

Хайлмаг. Эхний зурган дээрх ягаан савтай нь энэ хайлмаг. Өглөөдөө зочид буудлын өглөөний цайгаа уухаасаа өмнө эрт босох тул усаа уучихаад л нэг зүсэм талхан дээр хуруу зузаан хайлмаг түрхэж идээд л гардаг гэж байгаа. 

Өег гэж юүхэв...

Хатаасан бяслаг. Тун чиг дуртай. Үүнийг ижий аав 2 минь өөрсдөө бэлдэнэ. Бяслагаа худалдаж авна. Учир нь өөрсдөө малгүй тул. 

Тэгээд жижиг жижиг зүсээд хатаана. Хатаахдаа үе үе эргүүлж тойруулна. Тэгэхгүй бол дорхноо хөгц үүсчихдэг юм. Жаахан л чийг авах юм бол шууд хар хар толбо үүснэ. 

Тэгэхээр орж гарах ажилгүй, гэртээ байх өдрүүдээ сонгож хийнэ. Нэг ёсондоо ажлаа төлөвлөнө. Хэ хэ. 

Үүнийг нь би гэртээ авч ирээд хөлдөөгчиндөө хадгална. Бага багаар гаргаж ирээд амандаа хийчихнэ. Аманд, шүлсэнд зөөлрөөд, амт гэж тансаг. 

Гэртээ бол ганцаараа шахуу иднэ. Хань ижил дуртай ч, намайгаа ид гэж боддог юмуу? Нэг их идэхгүй л байх шиг байдаг юм. Би үлдээхгүй бол болохгүй шүү дээ гэж бодсон хэрнээ гар минь өөрийн эрхгүй л явчихсан байдаг. Тэгээд нэг мэдсэн дуусчихдаг. Гэмийн мэдрэмжтэй хэсэг явна. Ха ха. 

За тэгээд бас бус захиж бэлдүүлээд, авчирдаг зүйлсээ дараа танилцуулахыг хичээнэ ээ. Би өөрөө ажлаар явдаг тул хүмүүсээ харж хамгаална гээд өөрийн хувийн юмаа хийгээд явж болохгүй тул ингэж гэрийнхэндээ урьдчилаад захьчихдаг юм. 

Бие хамгаалагч л хийнэ шүү дээ, япончуудтай хамт явахдаа. Хэ хэ. Тэгэхгүй бол манай хулгайчид чинь эд нарыг өлхөн дөнгөнө шүү дээ тийм ээ? 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Шар айраг

Монголд очихдоо аль болох монгол шар айраг уухыг хичээдэг. Хэ хэ. Энэ удаад ч хамт явсан залуусаа дагуулаад л хотоор алхлаа. 

Эхлээд Номин их дэлгүүр орж ажлынханд нь, гэр бүлийнхэнд нь Алтан говь шоколат гэх зэргийг худалдаж авахуулав. Өөрөө ч ганц нэг зүйл худалдаж авав. 

Тэгснээ тэнд явж байсан найздаа тортой зүйлсээ өгч явуулчихаад, өөрсдөө уудаг хэрэг гээд л урагшаа цирк чиглээд л алхав. Найз минь замдаа бидний буудаллаж байсан зочид буудлаар дайрч, бидний ууттай зүйлсийг үлдээчихээд харьсан. 

Орой нь мэдээж найзтайгаа уулзсан. 

Зээ, би нь төрөлх хотоосоо гараад овоо хэдэн жил өнгөрчихсөн тул сайн мэдэхгүй. Ямартай ч энэ хавиар байгаа нэг газраар л орцгооё гээд алхаж аваад, Dublin irish pub гэдэгт орсон. 

Эхлээд өнгөрч явснаа, ойр хавьд нь орчихоор газар байхгүй ч юм шиг санагдаад, буцаж очоод дээрх газар оров. 

Чингис шар айраг захиалцгаав. Би угтаа "хар"-ыг нь уумаар байсан боловч байгаагүй. 

Хамт явсан залууст минь таалагдсан. Тэгээд ч бидний энэ удаагийн томилолт Чингис нэртэй газруудаар л үйлчлүүлээд байсан тул хаалтаа ч мөн өндөр хааныхаа нэртэй зүйлээр хаах минь гэж бодов. Хэ хэ. 

Мэдээж маргааш нь мэдээж өндөр хааныхаа нэрт нисэх онгоцны буудлаар л үйлчлүүлнэ л дээ. 

Энэ Сэнгүр шар айраг биш л дээ. Доторх нь Алтан говь шар айраг. Сонин болгоод захиалсан. Чингисээ гүйцэхгүй юм байна гэж бид ярилцсан. Дараа нь мэдээж илүү амттай гэснийгээ захиалцгаасан. 

Өө тийм, цирк чиглээд алхаж байхдаа бас циркийнхээ хувь заяаны талаар хальт дурдаад авав. Маний багад ёстой дэлхийн түвшний цирк үздэг байлаа. Оросын цирк ирж тоглодог байлаа. Одоо тэгсэн тэр нэг гар худалдаж аваад бла бла. 

Худалдаж авсан гар нь бас эдний сайн мэдэх хүн тул эд ч их харамсаж байна лээ. Хэ хэ. 

Зун дахин явах томилолт бий. Тэгэхдээ уумаар санагдсан шар айргаа ууна даа гэж сэтгэлээ тайтгаруулан сууна өө. Би гэхдээ энд бол нэг их шар айраг уудаггүй л дээ. Хааяа л нэг ууна. 

Сүүтэй цай биш шар айраг уухыг хүсдэг монголоо алдсан юм бэ? Тийм ээ? 

Ээжийнхээ банштай борцтой цайг ууна гээд захиалчихсан байгаа. Санаа зоволтгүй. Гэдсэн бууз, гэдсэн хуушуур гээд л олон олон захиалга бий бий. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Ногоон чавга 2

Үргэлжлэл.

Ногоон чавганы дарс хийхэд уг нь тусгай ликёр ашигладаг юм. Бид харин монголоос бэлгэнд ирсэн цагаан архиа ашиглаж хийдэг. Илүү амттай болдог. Нэлээд хэдэн жилийн өмнө нэг япон ярьж байсныг нь хэрэгжүүлж үзээд. таалагдсан. 

Ирсэн зочдод минь ч таалагддаг. Түүнд нь урамшаад л бид жил бүхэн ингэж дарс хийгээд байна өө. 

Зарим нэг уух дуртай хүний нүдээр харахад зүгээр л архиар нь уухад яадаг юм гэж бодогдохоор. Гэхдээ байна аа, энд энэ хатуу архийг уух нь нэг л боломгүй. 

Тэгээд ч эрүүл мэндэд хортой. Хань ижил шар айраг уух дуртай, цагаан архиас илүү. Хаа нэгтээ виски ууна. Би улаан дарсанд дуртай. 

Архины төрлийн зүйл сурталчлаад уучлаарай. Мөн архинд дуртай гэж хэлсэнд өршөөгтий. Хэ хэ. 

Өнгөрдөг жил маш олон архийг дарс болгосон. Тэгсэн энэ 1 жилийн хугацаанд бас л хөөрхөн архи цугларсан байна уу? 

Үүнээс харахад манайд овоо тооны хүмүүс зорин ирдэг байх нь тийм үү? Өнөөх "Зан сайтай айлд хүн бүхэн цуглана" гэдэг нь шүү. Хи хи. 

Мэдээж яг манайд ирээгүй ч ажлын шугамаар надад бэлгэнд ирсэн архи ч бий. 

Энэ архийг ихээ олон жил дүү минь ирэхдээ бэлэглэсэн. Шил нь хөөрхөн байсан болохоор тэр байх, хадгалаад л байсныгаа сая зориглоод ашиглачихлаа. Мөн шилийг нь ч хаяихлаа. Хэ хэ. 

Элдэв хэрэггүй зүйлсээсээ салах гэж үзэж тарах гээд л... Нэг л болж өгөхгүй байна. 

Монголд ойрхон байдаг бол шууд л хэрэгтэй хүнд нь өгчихмөөр...

За дарс ажиллагаа дууссан, ашгүй. Одоо амттай болог ээ гэж ерөөгөөд л суух үлдсэн. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Ногоон чавга 1

Уламжлалт бичлэг шүү. Өнгөрдөг жил ч энэ тухай бичсэн байх. Уулнаас нь очиж түүж ирнэ. Түүнэ гэдэг нь газраас биш, модноос. Заримдаа бүр модондоо авирна. Шат тавьж авирна, шатан дээрээсээ түүнэ. 

Бөөн дур уу? Хань ижлийн сонирхол бастүлхүү яваад байна л даа. Би архи уух хоббигоо бага зэрэг халж байгаа. Хааяа л нэг ажлын шугамаар...

Ийм ногоон өнгөтэй. Модондоо удахаараа шарлаад зөөлөн болдог. Ногоон байхад нь навчнаас нь ялгаж түүх гэж басл хөөрхөн хараа, анхаарал шалгана. За тэгээд нэг түүгээд эхэлчихээр улайраад, зогсохоо болиод, шуналтаад түүгээд байдаг. Ха ха. 

Тэгж шарласаныг нь түүж чанамал зэрэг хийдэг хүн бий. Уулын минь эмээ хийж өгч байсан. Дажгүй л юм билээ. 

Түүж байх явцад аалзны тор, элдэв хорхой, шавж, заримдаа жижиг амьтад таарна. Би ч бага залуудаа айдаг л байсан л даа. Ээж болоод ер нь элдэв хорхойноос айхаа больсон шиг байна лээ. 

Мэдээж дургүй л дээ, хармааргүй, дотор муухай оргино. Гэхдээ учиргүй орилоод, чарлаад, зугтаад гүйхгүй л гэсэн үг. 

Энэ удаагийнхаа түүлтээр могой гараад ирэх вий гэж жаахан айсан. Мөн "майга хүрэн"-тэй таарчих вий гэж айдас хүйдэс байсан.

"Жигмэд Тогмид хоёр жимсэнд хамт явжээ" гэдэг дуу мэднэ биз дээ? Ялангуяа одооны залуус. Хэ хэ. 

Энэ хувин 30 литрийн багтаамжтай. Хоёр ийм хувинг дүүргэж ирсэн. Тэгээд хэдэн өдөр түүнийгээ угааж, хатааж, шилэндээ дарсан. 

Дараагийнхаа бичвэрээр үргэлжлэлийг нь оруулна аа. 

Нэг бол учиргүй аж ахуйч. Нэг бол юу ч хийдэггүй, ном шагайсан хүн, нэг бол орж гарч ууж идсэн хүн. Яг аль нь "жинхэнэ би" юм бол?

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Сэрүүхэн сайхан

6 дугаар сарын эхний хэдэн өдөр сайхан сэрүүхэн байна шүү. хэр удаан үргэлжлэх бол? гэж айдас хүйдэс бол байна байна...

Удахгүй халаад эхлэнэ гэж бодохоор, амжуулаад хэдэн ном уншчих юмсан гэж бодсон ч. Хувь хувьсгалын ажил их л байна. Тайлангаа бичээд л явах тул шагайж л байгаарай, үүгээр минь. 

5 дугаар сарын дундуур билүү? Сүүлээр билүү? Шилжээд явчихсан нэг нэгжийнхээ даргатай, мөн хэдэн жилийн өмнө монгол хариуцаж ажиллаж байсан залуутай гээд гурвуулаа уусан үеийн ундаа. 

Нэг сайхан нь япончуудын залуус нь иймэрхүү сул амттай дарс уух нь олон. Хатуу юмаар шахаад байхгүй, уухгүй байсан ч нэг их юм хэлэхгүй амар. Тухайн хүндээ тааруулаад л уувал уугаад, хоолловол хооллочихно. 

Энэ их сонирхолтой санагдсан. Хэ хэ. Бүгд л өхөөрдөж зураг дарав. Амт нь тун догь. Амны цангааг бол тайлахаар л юм билээ. Намайгаа болсон болоогүй зураг дарж явдгийг мэддэг дарга маань, их дэмжиж "хөөе, зураг дарахаа мартав аа?" гэж сануулсан. 

Мань хүн өөрөө мэргэжлийн том зургийн аппараттай. Хааяадаа зураг дардаг гэсэн. Том хотоос шилжиж ирсэн. Бид ч гайхаад л асуудаг гэж байгаа. Яаж яваад энэ хөдөө газар ирчихсэн юм бэ? гээд л...

Өөдөөс нь харахад нэг иймэрхүү. Ингээд хэрчээд хөлдөөчихдөг байх. Бараг гэртээ ингэж хэрчиж хөлдөөчихөөд, найз нөхдийгөө ирсэн үед дайлж болохоор гоё санаа болохоор. 

Намар хэдэн найзууд манайд цуглах ээлжтэй. Мартчихалгүй байвал ингэж дайлахыг хичээнэ ээ. Чавганы дарс энэ тэрээ гэж байнаад мартчих л байх л даа. Дараа нь л өө тэгдэг байж гэж санадаг болж, насны намар нь гадаа ирээ юу даа гэмээр л мартана үе үе.

Нэг хэсэг гүзээлзгэнэтэй мөс хөлдөөж ирээд л дарсандаа хийж найзуудыгаа дайлдаг байж. Хэзээнээс гүзээлзгэнэтэй мөс хөлдөөхөө больчихов оо? Насны намар гадаа ирээд, ядраад байдаг болсных ч байж магад. Хэ хэ. 

За түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Амттан

Яаж ийгээд л амттан идчих гээд байдаг юм. Идчих гээд биш ээ, энэ амттангууд намайг дагаад л явах юм, хаа ч явсан. Би их зугтаана өө. Яаж ийгээд л гүйцнэ, амттан нь, их хурдан гүйдэг. Эсвэл алхдаг ч юм уу? Ха ха. 

Яахав, дурсамж болгоод эндээ зураг оруулав. Олон жилийн дараа уншихад, харахад дурсгал болог. 

Энэ 3 дугаар сард ажлынхаа нэг залуутай хамт явахдаа идсэн. Даалгасан гэх нь онох байх. Дажгүй ах залуу байсан чинь, шилжилт хөдөлгөөнөөр шилжээд явчихсан. Хамт ажиллахад урамтай, хичээмтгий хүн байсан юмсан. 

Саяхан уулзаж, хамт шар айраг уусан. Монгол хариуцаж ажиллахад урамтай, хөгжилтэй байсан гэнэ. Удахгүй хувиараа монгол явна аа л гэсэн. 

Монголоос ирсэн хүмүүстэй хамт хооллохдоо идсэн. Таваг нь төмөр таваг байсан болохоор төмпөн шиг гарчихаж. Хэ хэ. 

Аминдаа монголоос ирсэн хүмүүст японы амттанг амсуулах зорилготой захиална. Хүүхнүүдтай хамт явбал бүр чиг. Хань ижил "далимдууд л" гэдэг юм. Үнэний ортой л доо. Хо хо. 

За үүнийг хэн өглөө дөө. Мартчихаж. Бодвол "Шармааний өдөр"-өөр хэн нэгэн хань ижилд бэлэглэсэн болов уу? 

Өөр зөндөө л зураг байна. Тэр бүгдийг нүүрном, инстадаа оруулж хүмүүст "гайхуулж" байна. Ха ха. Зарим нь дуртай, зарим нь дургүй байдаг байх өө. 

Харах өнцөг юм даа. Аан ийм савлагаатай, ууттай хийж болох нь ч юм уу? Аан дараа япон явахдаа ийм амттан идэж үзэх юм байна шүү, худалдаж авах юм байна шүү гэж санаа авдаг хүмүүс бий гэдэгт итгэж, найдан зураг оруулдаг даа. Хо хо. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Амттан

Би амттанаас гарна гээд зарлачихсан байгаа юм л даа. Хэ хэ. 

Тэгсэн чинь чи ингээд амттанаа гар гэсэн шиг энд тэндээс амттан их ирж байна аа. Хаалга тогшоод л ороод ирнэ. Ха ха. 

Эргэн тойрныхон минь чи чадах уу? хэд хоног амттанаас хол байхыг чинь харна аа гэж мэгээд айлгаад байх юм. Ха ха. "Монголын хууль гурав хоног" болгочихгүй юмсан даа, нэрээ бодоод. 

Алтан хөршийн минь хийсэн кекс. Үе үе ингэж оруулж ирдэг юм. Ялангуяа зулзагуудыг минь шалгалт шүүлэгтэй үед хийж өгөх нь их. Зулзагуудынхаа буянд олон сайхан хүмүүсээр хүрээлэгдээд, төрөл бүрийн амттан идээд л. Хо хо. Элдэв чимэглэлтэй бялуу зэргээс энэхүү даруухан кекс нь илүү эрүүл хүнс юм даа тийм үү? 

Шига мужид амьдардаг найз дүү хүүхэн манайд ирэхдээ өөрөө хийж ирсэн. Сэтгэл гэж агуу юу? Би бол залхуураад л бэлэн юм л авчихна. Хэ хэ. Арвайн гурил, бүхэл үрийн гурил гээд л хольж хийсэн гэсэн. Чёко байхгүй байсан тул байсан зүйл нь тараг байхаар нь таргаар бүрсэн гэсэн. 

Бага зэрэг исгэлэндүү амттай, элдэв бодис холиогүй эрүүл хүнс байлаа. Баярлалаа, чамдаа. Бүх зүйлд нь амжилт хүсье. 

Ойрд боорцог идээгүй, хачин сайхан амттай байлаа. Нэг хэсэг бид ч боорцог хийж иддэг, бүр зардаг байлаа. Байнгын уншигчид минь мэднэ дээ. Улсаа танилцуулах арга хэмжээнд боорцог хийж байгаад л, монгол бөхчүүдийн иддэг өглөөний цай, тиймээс л манайхан танай сүмод хүчтэй байдаг энэ тэр гээд л. Ха ха. Сэргэлэн байна уу би нь? 

Ямартай ч хэд хоног амттан идэхгүй тэссэнээ дараа тайлагнана аа. Та нар ч бас бага шиг амттан идээрэй. Идсээр байвал нэг л өдөр над шиг хөвсгөрөө барьж дийлэхгүй үзэсглэнтэй болчихно шүү. Ха ха.

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Цагаан идээ

Сайн байцгаана уу? Сайхан хаваржиж байна уу? 

Би нь сайн. Сайхан хаваржиж байна өө. Хувь хувьсгалын ажил ихтэй л гүйж байна өө. Зулзагуудынхаа хооронд эргэлдэж байна өө. Хэд хоног сэрүүхэн байлаа. Өнөөдөр овоо шүү, энэ нар. Илчээ хайрлаж эхлэх гээд л дуншиж байна...

Сонин сайхан ихтэй ч бичих үү? Байх уу? Ямартай ч цагаан идээтэй болсных, зураг оруулах гээд л...

Хатаасан бяслаг. Монголоос ижий минь бэлдэж явуулсан. Энэхүү бяслагийн талаар бичиж байсан даа. Зүгээр л монгол бяслаг. Юуг нь бичдэг вэ гэхээр? Идэхэд амар болгож зүсэж, хөгцрүүлэлгүй эргүүлж тойруулж хатаах гээд л ажил ихтэй. Энэ бүхнийг сэтгэлээ шингээн, гараа гарган, цаг заваа зарцуулан байж хийж өгдөгт байгаа юм өө. 

Амандаа ганц хоёр ширхэгийг хийгээд хүлхээд л явахад ямар тансаг амттай гээч. 

Зээ, энэ чихэртэй ааруулыг зээ хүүдээ өгч явуулсан, дуртайг нь мэддэг болохоор. Корона гээч гайхлаас болоод, бид бага зулзагыгаа гашуун ааруулны амтнаас "хөндийрүүлчихсэн". Тэгсэн өнөөх нь чихэртэй ааруулнаас өөрийг иддэггүй ээ. Яалтай, бага багаар чихэргүй, гашуун ааруулны амтанд оруулна даа, гайгүй. Монгол ээж байна даа, тийм ээ? Хи хи. 

Чацарганатай. Ээж яаж дутахав, уралдаж идэж байна. Хо хо. 

Хольсон тос. Ээзгийтэй. Энэхүү тосоо бас олон янзаар хийнэ ээ. Чацарганатай, үхрийн нүдтэй гээд л. Тосонд дуртай охиндоо ээзгийтэйг өгч явуулсан байна. Нэг дор их идээд, дотор сонин болсон л доо. Багахан хэмжээтэй ирсэн тул ганцаараа нууцаар идэж байгаа. Ха ха. Хань ижилд багыг өгч байгаа гэсэн үг. 

Нэг иймэрхүү, идэж уусан 3 сар болж байна. Идэх гэж төрсөн үү? Амьд явах гэж гэж иддэг үү? 

За тэгээд шимтэй бүхнийг хүртээд л, эрүүл саруул амьдрах... Нэг л амьдрана шүү дээ гэж мэгээд л...

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Амттан

Цагаан сар, Шармаанийн өдөр гээд л та бүхэн их л идсэн биз дээ? Ер нь 2 дугаар сар ч их иддэг сар байсан, багад. Буузныхаа хатсан гурилыг хаяна, махыг нь иднэ. ууцны мах, хатсан ул боов гээд л. 

Багад авга ах эгч нар гоё тостой боов өгдөг байсан. Багадаа жаахан голонгуй авдаг байснаа санадаг юм. Одоо бол их л дуртай, хоёр гардан авмаар байна өө. Хөөрхий авга ах минь бурхны оронд заларсан. 

Одоо бусад авга нар минь дээр нь зузаан тос тавьчихсан хувь гэж боов өгдөг эсэхийг мэдэхгүй байна аа. Олон жил цагаан сараар эх орондоо очсонгүй шүү дээ би. 

Хэн авчирч өгөөд би ингэж ганц ширхэг хувь хүртсэнээ санадаггүй ээ. Бодвол ажлынхан л ийш тийшээ явахдаа авчирсан байх. Ажил дээр үе үе олон улсын сонин сонин амттан байна. Зарим нь дажгүй, зарим нь жаахан амт муутай. Голомтгой тийм ээ? 

Насан баярын минь бялуу. Бялууны үнэ тэнгэрт хадаад л, би ч бараг авч идэхгүй байсан ч болохоор. Даанч зулзагуудын нүд бүлтэгнээд байх юм. Бүлтэгнэх ч гэж дээ, шулуухан л хэлчихэж байна. Бялуугүй баяр гэж юу байсан юм? Би ч иймийг идмээр байна, би ч тиймийг нь идмээр байна гээд л. 

Одооны хүүхдүүд шулуухан, шудрагахан болжээ. Ха ха. 

3 дугаар сард тэгээд хэд хэдэн бялуу иднэ. Эхнээсээ бүр захиалаад хэлчихсэн. Ганц нэг нь миний төрсөн өдрийн бялуунаас яагаад та нар идэх ёстой юм бэ? Зүгээр л мөнгийг нь өгчих гэж хэлж үзэж байна. Юу билээ гэж бодсоноо, "за үе нь өөр шүү, тэвчээрэй ээж минь" гэж өөртөө хэлж энэ тэр. Ха ха. 

Миний баярын бэлэгнээс болохоор өөрсдөө идмээр байгаагаа авч идчихээд бас л хэлж чадаж байгаа юм шүү. Бүх зүйлээ хувааж хүртэж сурсан "үлэг гүрвэл"-ийн үеийн ээж аавын нүд орой дээр гарах жишээтэй. 

Та нарын зулзагууд хэр байна даа? Хүүхэд томрох ч лүд юм даа. 

Амттаны тухай бичиж байснаа хүүхэд хүмүүжил рүү халиад л тийм ээ? Жавхлан юм даа. Гэснээс Жавхлан Баясгалан хоёрын амьдрал бас л баян юм аа. Хи хи. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.

Шармаанийн өдөр

Гэгээн хайрын баярын мэнд ээ. Шармаанийн өдөр шүү дээ. Би өөртөө ингэж нэрлээд нэлээд хэдэн жилийн нүүр үзэж байна өө. Хэ хэ. Хүмүүс гайхдаг л байх. Шармаань гэж хэн бэ? гээд судлаад үзнэ биз дээ? 

За тэгээд энгийн л нэг өдөр байлаа. Дүнсгэр дүү, гэр зуур, зурагтаа үзсэн шиг л. Төмс нөхөртэй хүн чинь хэндээ ч гомдох вэ дээ? Ха ха. Миний өөрийн л сонголт. Охид ч мөн тэгж айлдсан, надад. 

Зээ, би нэг гарахдаа хямдарсан байхаар нь худалдаж авсан чёко. Дотроо анар жимстэй. Бас нэг өөр жимстэйг авсан. Нэр нь орж ирдэггүй ээ. Бараг 300 иенээр хямдарсан байхаар нь тэсэхгүй худалдаад авчихсан. Хэ хэ. 

Яахав, нэг их орж гарахгүй байгаа тул өөрийгөө баясгах гэж л авсан юм. Сүүлийн 10 хоног гэрээс огт гараагүй, эрүүл мэндийн хувьд бяцхан асуудал үүсээд, түүнийгээ эмчлүүлж буй тул...

Монгол амттан. Сүүлийн үед савлагаа нь их дажгүй болсон, маргах аргагүй. Гэхдээ заримдаа доторх нь чанарын шаардлага хангаагүй байдаг шүү. Худалдаалж буй хүмүүс нь худалдан авагчдаа хуурахгүй байхыг чин сэтгэлээсээ хүсье. 

Хадгалалтын хугацаа дууссан байдаг юм уу, хар өнгөтэй байх ёстой амттан маань цайрчихсан байдаг. Заримдаа барьцалдаад наалдчихсан байдаг гэх мэт. Баярын өдөр ингэсгээд л зогсоё дөө, шүүмжлэлийг. Хэ хэ.  

Дотроо ийм хөөрхөн хэлбэр дүрстэй. Би "эмээл"-ийг нь идсэн. Самартай байсан. 

Сүүлийн үед албан байгууллагууд чёко өгч авалцах нь багассан. Миний шинэ ажил яг яадгийг би амарч байгаа болохоороо мэдсэнгүй ээ. 

Сүүлийн үед нэг тийм дор бүрнээ өөр өөрсдийнхөө асуудлаас илүү гардаггүй, нийгмийн элдэв сурталчилгаанд толгойгоо угаалгаад байдаг залуус цөөрсөн мэт санагддаг. 

Яг л хосууд л хоорондоо янз бүр болдог байх, хувь хувьдаа. 

За одоо цагаан ногоон сар ч боллоо доо. Ижий аавынхаа сэтгэлээ шингээж хийсэн бууз баншнаас идэх юмсан. Мөн төрлүүд минь туслалцдаг. Та бүхэндээ бүгдэд нь баярлаж явдаг шүү. Буян нь түм бумаар арвижиг ээ. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье.

Нутгийн бренд

Япончууд энэ нутгийн брэнд гээч зүйлийг заримдаа ч хэтрүүлж хэрэгжүүлээд байдаг шиг санагддаг шүү, үнэнийг хэлэхэд. Нэг мужийнхаар зогсохгүй, тухайн мужийн нэг сум, тэгснээ бүр жижигхэн тосгоны брэнд хүртэл байна. Тэр болгоныг нь худалдаж аваад, хэрэглэж дадна гэвэл насны тоо гүйцэхээргүй шахуу. Угаасаа гүйцэхгүй ч байх. Хэ хэ. 

Эсрэгээрээ манай монголд энэ зүйл жаахан дутмаг санагддаг байлаа. Тэгсэн сүүлийн үед бас ч гэж тэр нутгийн, энэ сумын гээд бүтээгдэхүүн гарч эхэлжээ. 

Жишээ нь гэвэл өнөөх сүр дуулиантай хийж идсэн "далан давхар гурилтай хуушуур". Завхан аймгийн Их-Уул сумынхан их хийж иддэг, түүнийг нь сайхан сурталчлаад, хаа байсан японд суугаа би хүртэл хийж идэх вэ дээ. Тийм ээ? 

Зээ, энэ Төв аймгийн Батсүмбэр суманд үйлдвэрлэсэн шимийн архи. Хийдэг болжээ, савлагаа нь ч хөөрхөн болжээ. Одоо харин савлагааны чанарт анхаармаар байна аа. Хил, далай даваад ирэх гэж байгаа болохоор амсарт нь санаа зовоод скочоор сайтар баглана. 

Энд ирээд өнөөхөө хайчилж авах гэж бөөн юм болно. Хүнд бэлэглэх гээд, өнөөх авах хүн нь хүлээгээд л зогсоод байна. Ха ха. 

Мөн хуучин монгол бичгээр бичсэн нь хуулраад эхэлсэн байсан. Эд нар монгол хэл мэдэхгүй тулдаа л болж байна.

Өө тийм, үүнийг манай даргад бэлэглэсэн юм. Дарга тэгсэн ажил дээр авчраад, яг миний хажуугийн ширээн дээр тавьчихсан. Гэснээс тэр ширээн дээр үүнээс гадна нэг Соёмбо архи, нэг шар Чингис архи байна. Хэн хэзээ уух юм бүү мэд. Сая нийллэгээрээ уух юм байх гэж бодсон чинь уусангүй ээ.  

Батсүмбэр сумын нэр хаяг бүхий ааруул. Амт дажгүй байсан. Сүүлийн үед манайхан ийм бор ууттайгаар савладаг болсон байна билээ, тийм ээ? Таалагддаг. Хэт их гялгар биш. Цаанаасаа нэг тийм байгаль орчноо хайрладаг, газар шороогоо сэндийчихийг нүгэл гэж үздэг, айхтар алсын хараатай үндэстэн байсныг минь, байдгийг минь илтгээд буй мэт санагддаг. Хо хо. 

Одоо иргэд нь жаахан боловсроод, соёлжоод, мэдлэгжээд, сэтгэл хандлагаа өөрчлөөд, дээшлүүлчихвэл тийм ээ? 

Тавагласан байдал. Бага зэрэг исгэлэндүү амттай. Амандаа хийчихээд л суухад хөөрхөн амны зугаа болно. Хань ижилтэйгээ амтархан идсэн. Аймгаас нь аятайхан амттан ирсэн юм болохоор цаанаа л нэг маадгар байх шиг санагдсан. Хэ хэ. 

Хойшид иймэрхүү сум, орон нутгийн бүтээгдэхүүн бэлгэнд авахаараа блогтоо танилцуулж мөнхлөөд, сурталчилж байна аа. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Хөдөөгийн сэргэлт

Японд бас хөдөөгийн сэргэлт их яригдана аа. Бас л манайх шиг Токио, Осака гэх мэт төв хот руугаа залуусын нүүдэл их. 

Орон нутгийн захиргаа нь залуусыг, хот газрын хүмүүсийг нутагт нь ирж сууршихыг уриалж, янз бүрийн л бодлого боловсруулдаг юм билээ. Жишээ нь их дээд сургуульд суралцахаар явах гэж буй залуустаа, эргэж нутагтаа ирж ажиллах гэрээтэйгээр төлбөрийг нь төлдөг, ажлын байраар хангах гэх мэт.

Шинээр орон гэр бариад шинээр ирж суурьших гэж байгаа бол хөнгөлөлт үзүүлдэг гэх мэт. 

Хөдөөгийн бөглүү нэгэн газар ийм хөөрхөн "кафе" ажиллана. Өмнөх бичвэрт зураг оруулсан халуун рашаан бүхий Мисаса сум. Тэр хавийнхаа сүүний үйлдвэрээс сүүгээ татаж аваад сүү, сүүн бүтээгдэхүүн хийж зардаг. 

Худалдаж аваад явахаас гадна, дотор нь тухтайхан шиг сууж, сүрлэг ногоон мод ширтэнгээ зайрмаг идэж, тараг ууж болно. Өөр хэд хэдэн нэрийн бүтээгдэхүүн байсан. Сайн тогтоож аваагүй байна өө. 

Мартах ч угаасаа сайн гэсэн дөө. Мартчихлаа гээд сэтгэлээр унахгүй байх...

Ингэж модон торхонд хийж өгсөн. Мэдээж энэ торхыг авч явахгүй л дээ. Тавиур болгож ашиглана. Өвөрмөц шийдэл байна уу. Ихэвчлэн л хавтгай тавиур ашигладаг даа, иймэрхүү үйлчилгээний газрууд.

Хавтгай том тавиур чинь заримдаа бас хэцүү тийм ээ? Гулгаж мулгаад, асгаж цутгачих гээд. Энэ болохоор бага зэрэг асгарсан ч торхон дотроо болохоор үйлчлүүлэгчдийн хувцас хунарыг норгочихно гэж санаа зовох зүйл бага мэт санагдаад, өөрийн эрхгүй зураг дарсан. 

Уншигч олон тодроос санаа оноо авбал авна биз дээ? Гэснээс яг ямар ажил төрөл хийдэг, ямар бизнес хийдэг хүмүүс уншдаг бол?  Тоолуураа харахаар овоо л хүмүүс орж гараад байх шиг байдаг юм. 

Ингээд цонхоор байгалийн үзэсгэлэнг тольдонгоо ч идэж ууж болно. Бид тухтай сууж амжаагүй л дээ. Би "хүүеэ, би инстагийнхаа зургийг дармаар байна аа" гэж байж ганц нэг зурагтай хоцорсон. Хэ хэ. 

Тэгээд ч би суугуул нутгаа сурталчлах үүрэгтэй нэг ёсны нөлөөлөгч, түгээгч нь. Таарсан хүндээ "нэр хүндтэй үүрэг оноосон" улс одоо яахав дээ. 

Гэхдээ энэ мэтчилэн ганц нэг зургийг нь оруулаад л бичээд л явж байхад болох байх аа. Их битгий хий, бага битгий хий. Өдөр бүр хий. Энэ л зарчмаар блогоо олон жил хөтөлж байна дөө. Тийм ээ? 

Завшааныг ашиглаад, байнгын уншигчдадаа баярлалаа. Үргэлж талархдаг шүү.  

Рашаан байдаг сумын нэр Мисаса. "Мисаса онсэн" гээд хайхаар гараад ирнэ шүү. Одоо ч тэгээд хэлтэй устай бол амар болж дээ. Мэдмээр байгаа зүйлээ хурууныхаа өндгийг товчлуур дээр гүйлгээд л олоод мэдчихнэ, тийм ээ? 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Халуун өдрүүд

Ойрд мужид маань япондоо хамгийн халуун өдрүүд үргэлжилж байна өө. Япон улс даяар халуун байгаа ч, муж маань хамгийн халуун нь гэхээр аяа бас л чанга байна шүү. 

Ажилдаа ирж очихдоо алхаж буй тул сайхан л урсаж байна. Яг л зайрмаг шиг. Гэхдээ жин минь хасагдахгүй нь гайхалтай. Үүний шалтгаан нь миний биеийн даавар, идэж ууж буй зүйлс минь нягт холбоотой гэж мэдээд байгаа хэрнээ л...

Хясаа. Би ийм хясаанд дуртай. Наана нь харагдаж буй нь масло. Хамтад нь идэхээр амттай юм билээ. Гэртээ бол бас худалдаж авч идэхгүй ээ. Яаж болгох, яаж шарах вэ гэдэг нь бүрхэг, бөөн л ажил болно биз дээ? 

Ухаалаг утсаа ашиглаад хайх л байх. Хайж олоод, дуурайгаад хийсэн ч чадахгүй, амттай болохгүй гэдгийг нь мэдэж буй тул. Нэлээд хэдэн жилийн өмнө оролдож үзэж л байсан. Амжилт олоогүй ээ. Хэ хэ. 

Махтай гэх боловч тэр бүр мах амтагддаггүй короккэ. Яг юу гэж орчуулах билээ? Сайн хэлж мэдэхгүй байна өө. 

Гэртээ бол ийм хоол хийдэггүй л дээ. Хийдэггүй ч гэж дээ, чадахгүй. Бөөн ажил болох юм шиг санагдаад, шууд залхуу хүрдэг. Тэгсэнд орох нь ээ номоо бариад сууж байсан нь дээр биз дээ? Нэг бол аяга угаагчаа нэхээд л суух нь дээр.

Солонгос хоол. Чижим буюу шарвин? Юм ютай холиод л хийдэг юм билээ. Багад эмээгийн хийсэн шарвин ч бас л амттай байлаа шүү дээ. Өөрөө бол хийхгүй ээ. 

Ингэхэд би өөрөө хийж иддэг хоол гэж байна уу? Бүгдийг нь би өөрөө хийдэггүй ээ л гэх. Ха ха. 

Будаагаа агшаагаад л, ногоо махтайгаа хуураад л болно шүү дээ. Нэг гоё нь япончууд будааг сайн иддэг тул гэрийхэн "өнөөдөр ч будаа юм уу?" гэж асуухгүй. 

Түүнээс багад аав будаатай хоол хийвэл дургүй талдаа байлаа шүү дээ. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Идсэн нь

6 сард томилолтоор монгол яваад ирсэн дээ. Ахлах ангийн сурагчидтай явсан юм. Саяхан нэг сургуулийх нь сурагчид монгол явсан тухайгаа бусаддаа тайлагнана, боломжтой бол ирээрэй гэж урьсан байсан.  

Томилолтоор явах дуртай юм болохоороо би ч баярлаад, уухайн тас зөвшөөрөөд, сэтгэл хөөрөөд очиж үзсэн. Ажлынхаа нэг ажилтантай хамт. Ажилтантай ч гэж дээ, яг миний дээд талын дарга. Хэ хэ. 

Захиалгаа өгчихөөд хүлээх зуур ирдэг зууш. 

Зүгээр явахгүй ээ. Томилолт бичүүлээд, нийтийн унаагаар, унааныхаа мөнгийг байгууллагаасаа гаргуулаад л явсан. Ингэхдээ сурагчдад бас нэмэр болоосой гэсэндээ монголынхоо ганц нэг зүйлсээс авч явав. 

Морин хуурь жижиг гэр, шагай, монгол хэлээр орчуулагдсан ном, дээл, хантааз гээд л. Далбаагаа ч авч явсан. 

Гэснээс унааны мөнгө маань сүүлд дансанд минь орж ирнэ ээ. Бараг сарын дараа л орж ирвэл их юм. Хэ хэ. 

Одэн буюу тусгай амталсан шөлөнд чанасан ногоонууд, өндөг гэх мэт

Орой нь хамт явсан багш нартай томчууд нэгэн уушийн газар цуглаж идэж уув. Мөн монгол явсан тухайгаа дурсан ярьцгаав. Хөгжилтэй байлаа. Дахин явцгаах юмсан гэж ярилцав. 

Жаал инээлээ, жаал уулаа, жаал идлээ. Монголд байхдаа ингэж томчуудаараа ууж идэж чадаагүй байна аа л гэцгээсэн улс байв. Монгол Чингис шар айраг уулгамаар л байсан гэлээ. 

Сэтгэгдэл маш өндөр байлаа. Би ч эх орныхоо нэр төрийг эрхэмлэн, аятайхан авч гарах гэж хэрэндээ хичээнэ ээ. 

Юу ч билээ нэртэй төмсний салат. Хэлбэр нь өвөрмөц санагдсан.

Аяга угаагчаасаа бэлэглэв. Мөн нэг нэг чацарганы охь, нэг нэг хушхан самар хамт хийж уутлаад, бэлэглэсэн. Бүгд их баярласан. Явах өдөр шийдэгдэнгүүт л нэхэж бэлдэнэ. Бас бус өгөх зүйлс юу байна? гэж бэлдэнэ. Хийж бэлэглэх уутаа худалдаж авна гээд л хэрэндээ хөөрхөн догдлон бэлдээд, хүлээнэ. 

Хүн тэгээд өөрийн гэсэн нэг брендтэй байх зүгээр юм тийм ээ? Чаддаг зүйлтэй байх нь ч мөн адил. Юу байна түүгээрээ дайлна гэдэг шиг юу чаддаг байна түүгээрээ эх орноо болон өөрийгөө олны газар аятайхан аваад л гарчихдаг байхад нэн тустай...

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Ногоон цай

Маччя буюу ногоон цайнд дуртай. 

Хааяа ингээд таарвал буцахгүй. Ажлаар ийш тийш явахын нэг гоё нь иднэ, ууна. За тоглосон юм аа, юм үзэж нүд тайлна. 

Хамт ирдэг амттанд нь нэг их дуртай биш ч гашуун амттай цайтайгаа зохицно гэж юүхэв. Идчихдэг. Хэ хэ. 

Цайныхаа энэ аяганд их ач холбогдол өгнө. Хийж өгч буй хүн нь ч, амтархан уух хүн нь ч. 

Уухдаа аягаа гартаа их л хүндэтгэлтэйгээр бариад нар зөв нэг эргүүлж аяганы хээ угалзыг харж баясан, шагшин магтах ёстой. Хэ хэ. 

Дараагийн өдөр нь япон амттан дууссан гээд ийм ууттай амттангаар дайлсан. Хатуу чихэр иддэгүй тул хамт явсан хүмүүстээ өгчихсөн. 

Бага зулзагын цэцэрлэгт бас цайны ёслолын өдөрлөг сард нэг удаа болдог байж билээ. Гашуун болохоор ярвайж ирээд амсаж байгаа зураг нь байдаг юм. Багш нь бас их л өхөөрдөөд байсан. 

Зарим нэг дунд болон ахлах сургуулийн дугуйлангийн төрөлд цайны ёслолын дугуйлан байдаг юм билээ. 

Та бүхэн ч гэсэн японд ирээд энэ ногоон цайтай таарвал заавал амсаж үзээрэй. 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Ажлын хажуугаар

Ажлынхаа хажуугаар идэж уух ажил хийчихнэ ээ. 

Даргаараа дайлуулсан нь. Шинэков. Төрийн албанд шинээр орж ирж байгаа хүн. Би түүнээсээ асууна, манай хүн надаасаа асууна. Хоёулаа өмнө өөр ажил хийдэг байсан хоёр. Заримдаа ам нийлж төрийн албаны дүрэм журмын хачин жигтэйг гайхна. Хо хо. 

Нэгэн ахлах сургууль дээр очиж яриа хийх гээд явах замд жаахан цаг гараад, ойрхон кофе шопод оррод, намайг дайлаад, миний дарга юм болохоороо. Хи хи. 

Зулзагыг минь элэг нэгтэн минь дайлсан. Ээж хажуунаас нь ганц нэг халбагадсан. Ер нь амттанаа багасгаад, хүмүүсийнхээс бага зэрэг амсдаг болж байна. Яваандаа нэг их дуртай биш бол амсахгүй өнгөрч сурах санаатай. 

Дарга харьж явахдаа раамэнгаар дайлаад. Би угтаа гоймон идэхгүй байх санаатай ч өөр хоол байгаагүй тул захиалсан. Гэрийнхэн үүнд дуртай, идэхээр болбол би өөр юм захиалдаг юм. 

Гоймон идэхгүй байх санаатай. Хааяадаа бол иднэ. 

Бүтэн цагийн ажил хийгээд жаахан ядарч байгаа ч хааяадаа нэг иймэрхүү сэргээш хэрэглэчихээд л гүйж байна дөө. 

Халж эхлэх гээд л айдас хүйдэс...

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжилт хүсье. 

Шагайн хэлбэрт амттан

Үүний зургийг мөн оруулаад, хадгалчихаж. Тэгж байгаад бичнэ дээ л гэж бодсон байх. 

Хэлбэр нь хөөрхөн. Амт нь нэлээд нялуун. Би бол дурлаж идэхээргүй юм билээ. Ганц би ч биш, гэрийнхэн минь бүгд л. 

Монгол яваад ирсэн шавь залуу авчирч өгсөн юм. Өөрөө ч худалдаж аваагүй, хүн өгсөн гэсэн. Хи хи. 

Сар шинээр л зориулж гаргасан бололтой. Зөвхөн хэлбэр, зөвхөн өнгөнд ач холбогдол өгмөөргүй л байна тийм үү? Цаана нь хүний эрүүл мэнд явж байдаг шүү гэж бодох цаг нь болсон юм шиг ээ, үйлдвэрлэгчид минь. 

Тэмээ, ямаа, хонь гэсэн дүрсүүд тун дажгүй гарсан. Морьны хэлбэр жаахан хэцүү байсан байх. Хавтгайдуу санагдсан. Морьны толгой нь яг жинхэнэ шагай шиг гараагүй байсан гэсэн үг. 

Таваглаад тавьчихсан байхад хөөрхөн л юм билээ. Орсон гарсанд амсуулаад дуусгасан. Өөрөө бол нэгийг амссан. Хо хо. 

Өөрөө бол худалдаж авахгүй ээ. Хи хи. Мөн хүнд бэлэглэхгүй ээ. Учир нь би хэт нялуун амттанд тааруу, сахарын хэрэглээгээ хасах хэтийн зорилготой тул. 

Бүх зүйл таны сонголт гэдэг үгтэй их таарч байна өө. Хөвсгөр хөөрхөн байгаа минь хүртэл миний өөрийн сонголт. Хэ хэ. 

Модон чихэр

Олон хоног алга болсонд уучлаарай. Хэ хэ. 

Модон чихэр хүлхээд гар болон хуруу минь завгүй байлаа гэхгүй юу. Зургийг нь оруулаад хадгалчихсан байна. Бодол ийм шинэ бүтээгдэхүүн гарсан байна шүү гэж сонирхуулах гэж л санасан байх. 

Ямартай ч шар сүүн чихэрний ийм иштэй нь гарсан байна лээ шүү. 

Сонин содон ихтэй ихтэй. Сургуулийн төгсөлт, хичээлийн шинэ жил, нээлт, элсэлт гээд бид тун чиг завгүй явна өө. 

Мөн ажлаа сольсон юм. Өдөр тутамдаа хэрэглээд байдаггүй олон олон ханзан дунд эргэлдээд, хэсэгтээ цочирдов. Одоо овоо дасах янзандаа орж л байна. 

За тэгээд тайлангаа бичээд явна аа. Энэ зүйл нь дажгүй юм уу даа, энэ санааг нь хэрэгжүүлбэл гэсэн зүйл байвал бичихийг хичээнэ ээ. Та бүхэн нэг их хажиглалгүй л хүлээж аваад уншчихна биз дээ? 

Түр баяртай. Бүгдэд нь амжиль хүсье.